به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی مجمع ناشران انقلاب اسلامی، منانشر، به نقل از روابط عمومی به‌نشر، ناصر نادری؛ کارشناس مجری این نشست در ابتدای جلسه با بیان اینکه مدیریت امروز انتشارات به‌نشر به دنبال بهبود کیفیت در مدیریت فرهنگی و تولید محتوا به عنوان یک اصل است، اظهار کرد: تعالی محصولات جزو افق‌های پیش روی قرار دارد به همین دلیل سلسله جلساتی جهت نقد آثار این انتشارات در دستور کار قرار گرفته که نقد رمان «در سال‌های دور» نخستین گام از این سلسله جلسات می‌باشد.

وی با اشاره به فعالیت حسن احمدی در نشریه «باران» در ترویج فرهنگ ادبیات دینی و قرآنی تصریح کرد: این حضور جزو جریان‌های فرهنگی ثبت شده در تاریخ مطبوعات دینی ایران است.

نادری با اشاره به کتاب «در سال‌های دور»، اتلاق داستان بلند به این اثر به جای رمان را صحیح تر دانست و تاکید کرد: به این جهت که این موضوع با درون مایه حول انگیزه‌های شخصی داستان است که خادم امام رضا(ع) شوند جزو کتاب‌هایی است که در حوزه ادبیات دینی و رضوی می‌تواند قلمداد شود.

این نویسنده ادبیات دینی در ادامه «در سال‌های دور» را جزو آثار ادبیات دینی عنوان کرد و بیان داشت: بر خلاف نظر نویسنده، من این کار را داستان بلند روانشناسانه نمی‌دانم؛ زیرا اثری بیرونی، رئالیستی و تاریخی است.

وی در رابطه با طرح یا پیرنگ کار تصریح کرد: شبکه استقلالی حوادث داستان گاهی سست و بی معناست، این اثر دارای خرده حوادث فرعی است که در آن احساس بحران و یا کشمکش وجود ندارد، بنابراین کلیت اثر را از تعلیق محروم ساخته است، داستان به پایان می‌رسد در حالی که هنوز به نقطه اوج نرسیده است، متاسفانه مجموعه حوادث داستانی آن غنی، پیچیده و جذاب نیست و رازآلود ماندن برخی از نمادها تا انتهای داستان حفظ شده است.

نادری با بیان اینکه استفاده از فلش بک‌ها در این اثر ماندگار است، گفت: یکی از نقاطی که نفس کار را گرفته و بخشی از کار را تبدیل به داستان – مقاله کرده است استفاده از کتابی است که همراه شخصیت‌ها در طول سفر قرار دارد، ضمن اینکه مخاطب کم حوصله نوجوان و جوان امروزی به همین دلیل و لحن دیالوگ‌ها ممکن است با اثر ارتباط برقرار نکند.

 

«در سال‌های دور» رمان دینی کلام-روایت است

در ادامه جعفر توزنده جانی از منتقدان این نشست اظهار کرد: در مرحله نخست به عنوان اثر ادبی و اثری که برای نوجوانان نوشته شده و سابقه مذهبی و دینی دارد، این کار را بررسی می‌کنیم.

وی با بیان اینکه نخستین مورد این است سخنی که قرار است بیان شود، چگونه گفته شود، افزود: در داستان انسان‌ها به سه دوره پیشامدرن، مدرن و پسامدرن تقسیم بندی می‌شوند و این اثر در قالب یک انسان امروزی است که هم مسافر و هم زائر است.

توزنده جانی ادامه داد: با توجه به تعریف ادبیات که چه گفتن مبنی بر چگونه گفتن باشد، این اثر را رمان کلام- روایت می‌دانم که از خرده روایات تشکیل شده است.

این نویسنده ادبیات داستانی «در سال‌های دور» را اثر درونی دانست که در واقع یک مساله دینی را مطرح می‌کند و وارد ذهن شخصیت‌ها می‌شود اما این قصه کلاسیک. بین داستان بلند و رمان معلق است زیرا چیزی که در رمان وجود دارد، فصل‌بندی آن است و اساس رمان مبتنی بر چندصدایی است در حالی که داستان از فضای حرم آغاز می‌شود ولی به تدریح که پیش می‌رویم نویسنده، به جای شخصیت‌ها روایت را بر عهده دارد و حضور شخصیت‌ها کمرنگ می‌شود.

وی ادامه داد: صداهایی در داستان وجود دارد که بعدا محو می‌شود و چفت و بست‌های داستان گاهی تصنعی است که باعث می‌شود این اثر بین داستان و رمان باقی بماند.

توزنده جانی در خصوص شخصیت‌پردازی اثر نیز یادآور شد: یکی از راه‌هایی که می‌توان در حس و عاطفه خواننده تاثیر گذاشت بحث شخصیت‌پردازی است، شخصیت‌پردازی «حبیب» در داستان جای اشکال دارد و نویسنده در بحث شخصیت‌پردازی می‌توانست بهتر از این‌ها کار کند.

وی با بیان اینکه در ادبیات دینی باید به گونه ای بنویسیم که فکر کنیم کسی که باور دینی را قبول ندارد بتواند جذب آن شود، تصریح کرد: وظیفه نویسنده این است که وقتی کتاب را می‌خوانیم در عین واقعیت در فضای داستان قرار بگیریم.

توزنده جانی با اشاره به اینکه «در سال‌های دور» اثری برای بزرگسال و از زاویه دید بزرگسالان است، گفت: به نظر من این اثر آن طور که عنوان شده برای نوجوانان نیست زیرا کاری که برای کودک و یا نوجوان نوشته می‌شود باید مولفه‌هایی داشته باشد، بر مبنای تعریف ادبیات کودک؛ اثری مناسب کودکان است که شخصیت داستانی و زبان داستان، زبان کودکان باشد و برای نوجوان نیز به همین گونه است یا اینکه راوی باید سمت و سوی نگاه کودک یا نوجوان داشته باشد و باید راوی؛ راوی کودک یا نوجوان باشد.

وی در مورد فصل‌بندی‌های «در سال‌های دور» با بیان اینکه این اثر فصل‌بندی مرسوم را ندارد، ادامه داد: با یک اثر ادبیات داستانی رو به رو هستیم که در واقع حسن‌های زیادی داشت که آن را اثر ادبی می‌دانیم.

در ادامه جلسه نکاتی پیرامون نقد کتاب «در سال‌های دور» از سوی اعضای کارگروه تخصصی قصه رضوی عنوان شد.

در نقد این اثر آمده است: کتاب شرح حال و برشی از زندگی یک زوج میانسال است که فرزندان آنها سر و سامان گرفته و حال می‌خواهند خادم حرم امام رضا(ع) شوند؛ اما در این مسیر با مشکلاتی رو به رو می‌شوند. در نگاه اول پرداختن به زندگی فردی به عنوان خادم حرم رضوی بکر و جذاب به نظر می‌رسد و داستان که با تصویری از ضریح آغاز می‌شود انگیزه خواننده را بیشتر می‌کند اما در این میان فضاهای سورئال داستان بیش از اندازه و مصنوعی است که از جذابیت داستان می‌کاهد، توصیف‌های ملال‌آور به جای واقعیت، نقل‌قول‌ها همگی گویا از زبان یک شخص است  تا سایر افراد، بخش‌هایی که در مورد اطلاعات مستند و تاریخی زندگی امام رضا(ع) صحبت می‌شود، تصنعی است و خواننده به وضوح حس می‌کند نویسنده می‌خواهد در این قسمت اطلاعاتی را در اختیارش قرار دهد، انگار نویسنده برای بیان داستان قالب کم آورده و نمی‌خواهد اطلاعات را از زبان مینو بیان کند. ویژه بودن انتخاب ساعت در این داستان گره گشایی نشده است و به طور کلی می‌توانست اثر در قالب داستان کوتاه تری ارائه شود و از فضاهای سورئال کاسته شود.

نیت اصلی از نگارش«در سال‌های دور» بازگویی زندگی امام رضا(ع) است

در پایان این نشست؛ حسن احمدی؛ نویسنده کتاب «در سال‌های دور» ضمن تشکر از نقد و بررسی این اثر اظهار کرد: برگزاری این گونه جلسات کمک بزرگی به نویسنده است تا اثر بعدی را با وسواس بیشتری آغاز کند.

وی «در سال‌های دور» را اثری دلی دانست که زندگی امام رضا(ع) از مدینه تا خراسان را به شکل قصه ای برای خواننده ای که شناختی ندارد؛ مرحله به مرحله عنوان شده است و نیت اصلی من از نگارش این اثر بازگویی زندگی امام رضا(ع) بود.

این نویسنده با بیان اینکه زمان زیادی برای شخصیت‌پردازی گذاشته نشده است، افزود: مواردی که لازم بوده است بیان شده و به لحاظ تغییر فضای داستان از چند ستاره استفاده کرده ام اما سعی بر این بوده مراحل و زندگی امام رضا (ع) از دید «مینو» و «حبیب»؛ شخصیت‌های این داستان آورده شود.

احمدی خاطرنشان کرد: در نوشتن داستان تجربه می‌کنم و در این زمینه ادعایی ندارم و دوست دارم یاد بگیرم و از فرصت نقد آثار استفاده می‌کنم.

علاقه‌مندان برای آگاهی از اخبار به‌نشر و مشاهده و تهیه سایر محصولات انتشارات آستان قدس رضوي می‌توانند به نشانی اینترنتی www.Behnashr.com یا فروشگاه‌های سطح شهر مشهد و نمايندگي‌های سراسر کشور مراجعه کنند؛ همچنین سامانه پیامکی به شماره ۳۰۰۰۳۲۰۹ یا کانال اطلاع‌رسانی به‌نشر از طریق پیامرسان‌های بله و ایتا به آدرس @behnashr نیز از دیگر راه‌های برقراری ارتباط با این انتشارات است.